Date 18/11/2026

    Không phải mọi bất thường được phát hiện trong thai kỳ đều cần can thiệp. Tuy nhiên, với một số bệnh lý đặc biệt, y học hiện đại đã có thể thực hiện các phương pháp điều trị ngay khi em bé còn trong bụng mẹ, nhằm cải thiện tiên lượng và tạo thêm cơ hội sống khỏe mạnh cho trẻ sau khi chào đời.

    Trước đây, khi phát hiện thai nhi mắc dị tật hoặc bệnh lý nghiêm trọng, bác sĩ và gia đình thường phải chờ đến khi em bé chào đời mới có thể tiến hành điều trị. Ngày nay, cùng với sự phát triển của y học bào thai, một số bệnh lý có thể được chẩn đoán và điều trị ngay trong thai kỳ thông qua các phương pháp can thiệp chuyên biệt.

    Vậy hiện nay, những bệnh lý nào có thể được điều trị bằng can thiệp bào thai?

    1. Hội chứng truyền máu song thai

    Đây là biến chứng có thể xảy ra ở song thai một bánh nhau, khi hai thai nhi có sự thông nối mạch máu trong bánh nhau và dòng máu phân bố không cân bằng giữa hai bé.

    Một thai nhi có thể trở thành thai cho máu, dẫn đến thiếu máu, chậm tăng trưởng và thiểu ối; trong khi thai nhận máu có nguy cơ quá tải tuần hoàn, đa ối và suy tim. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, bệnh có thể gây nguy hiểm cho cả hai thai nhi.

    Ở những trường hợp có chỉ định, bác sĩ có thể thực hiện nội soi buồng ối và sử dụng laser để đốt các mạch máu thông nối bất thường trên bề mặt bánh nhau. Phương pháp này giúp tách biệt tuần hoàn của hai thai nhi, xử lý nguyên nhân gây bệnh thay vì chỉ điều trị các biểu hiện bên ngoài.

    2. Thiếu máu nặng ở thai nhi

    Thiếu máu thai nhi có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân, chẳng hạn như bất đồng nhóm máu mẹ con, nhiễm virus Parvovirus B19 hoặc một số bệnh lý khác.

    Khi thiếu máu nặng, thai nhi có nguy cơ suy tim, phù thai và thậm chí tử vong nếu không được điều trị.

    Trong những trường hợp phù hợp, bác sĩ có thể thực hiện truyền máu cho thai nhi qua đường tĩnh mạch rốn dưới hướng dẫn của siêu âm. Đây là kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác cao, giúp bổ sung hồng cầu và cải thiện tình trạng thiếu máu ngay trong bụng mẹ.

    3. Một số bệnh lý tim mạch và rối loạn nhịp tim thai

    Tim thai là cơ quan có vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của thai nhi. Một số bất thường tim mạch có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng tuần hoàn và tiên lượng sau sinh. Tim thai có thể gặp những bất thường như rối loạn nhịp tim kéo dài, hẹp hoặc thiểu sản nặng một số van tim, ảnh hưởng đến chức năng tim và sự phát triển của các buồng tim.

    Tùy từng bệnh lý, bác sĩ có thể chỉ định điều trị bằng thuốc cho người mẹ để kiểm soát rối loạn nhịp tim thai hoặc cân nhắc các kỹ thuật can thiệp tim bào thai trong một số trường hợp được lựa chọn kỹ lưỡng.

    Chẳng hạn, kỹ thuật nong van tim bằng bóng có thể được thực hiện qua đường kim chuyên biệt dưới hướng dẫn hình ảnh, nhằm cải thiện dòng máu qua van tim bị hẹp. Đây là kỹ thuật có độ phức tạp cao, đòi hỏi đánh giá kỹ lưỡng về lợi ích, nguy cơ và khả năng cải thiện tiên lượng sau can thiệp.

    Mục tiêu của các can thiệp này là cải thiện tình trạng huyết động của thai nhi, hạn chế tiến triển nặng của bệnh và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình điều trị sau sinh.

    4. Tràn dịch màng phổi gây chèn ép cơ quan

    Tràn dịch màng phổi ở thai nhi là tình trạng dịch tích tụ trong khoang màng phổi, có thể chèn ép phổi, làm giảm khả năng phát triển của phổi và ảnh hưởng đến tuần hoàn.

    Nếu tình trạng nặng, thai nhi có thể xuất hiện phù thai hoặc suy tim.

    Trong một số trường hợp có chỉ định, bác sĩ có thể đặt ống dẫn lưu nhỏ (shunt) để dẫn dịch từ khoang màng phổi vào buồng ối, giúp giảm chèn ép phổi và cải thiện tình trạng của thai nhi.

    5. Một số bất thường hệ tiết niệu gây tắc nghẽn

    Một số thai nhi có tình trạng tắc nghẽn đường tiết niệu, khiến nước tiểu không thể thoát ra bình thường. Nếu tình trạng kéo dài và nghiêm trọng, áp lực trong hệ tiết niệu tăng cao có thể gây tổn thương thận, giảm lượng nước ối và ảnh hưởng đến sự phát triển của phổi.

    Tùy nguyên nhân, mức độ tổn thương và tuổi thai, bác sĩ có thể cân nhắc các phương pháp can thiệp như đặt shunt dẫn lưu bàng quang vào buồng ối ở những trường hợp phù hợp.

    Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp tắc nghẽn đường tiết niệu đều có thể can thiệp hoặc có thể phục hồi chức năng thận sau điều trị. Việc đánh giá mức độ tổn thương trước khi quyết định là rất quan trọng.

    6. Một số dị tật bẩm sinh được lựa chọn

    Ngoài những bệnh lý kể trên, một số dị tật bẩm sinh cũng có thể được xem xét điều trị trước sinh tại các trung tâm chuyên sâu.

    Ví dụ, một số trường hợp thoát vị hoành bẩm sinh có thể được đánh giá để thực hiện kỹ thuật nội soi buồng ối bít tắc khí quản thai nhi (FETO). Một số trường hợp nứt đốt sống cũng có thể được xem xét phẫu thuật bào thai tại những trung tâm có đủ điều kiện chuyên môn.

    Đây là những kỹ thuật phức tạp, có chỉ định rất chặt chẽ và không phải thai nhi nào mắc các dị tật này cũng phù hợp để can thiệp trong thai kỳ.

     

    KHÔNG PHẢI MỌI BẤT THƯỜNG ĐỀU CẦN CAN THIỆP BÀO THAI

    Một điều quan trọng cần hiểu là phát hiện thai nhi có bất thường không đồng nghĩa với việc phải thực hiện can thiệp.

    Quyết định điều trị phụ thuộc vào nhiều yếu tố: loại bệnh lý, mức độ nghiêm trọng, tuổi thai, tình trạng sức khỏe của mẹ, khả năng cải thiện tiên lượng và những nguy cơ có thể xảy ra đối với cả mẹ và thai nhi.

    Một số trường hợp chỉ cần theo dõi thai kỳ sát sao; một số trường hợp cần điều trị sau sinh; và chỉ những trường hợp có lợi ích dự kiến vượt trội nguy cơ mới được cân nhắc can thiệp trong bụng mẹ.

    Can thiệp bào thai là lĩnh vực đòi hỏi sự phối hợp của nhiều chuyên ngành như sản phụ khoa, y học bào thai, chẩn đoán hình ảnh, gây mê hồi sức, sơ sinh, tim mạch nhi và phẫu thuật nhi.

    10 năm hành trình phát triển can thiệp bào thai tại Bệnh viện Từ Dũ

    Trong hành trình phát triển chuyên ngành sản phụ khoa, Bệnh viện Từ Dũ không ngừng cập nhật và triển khai các kỹ thuật chuyên sâu nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe mẹ và bé. Can thiệp bào thai là một trong những lĩnh vực thể hiện rõ sự tiến bộ của y học hiện đại, khi việc điều trị không còn chỉ bắt đầu sau khi em bé chào đời.

    Mỗi ca can thiệp là một quá trình đánh giá kỹ lưỡng, đòi hỏi kiến thức chuyên môn, kinh nghiệm, sự phối hợp của nhiều ê-kíp và sự đồng hành của gia đình.

    10 năm hành trình can thiệp bào thai không chỉ là dấu mốc phát triển kỹ thuật, mà còn là hành trình mở thêm cơ hội cho những em bé ngay từ khi còn trong bụng mẹ.

    Bệnh viện Từ Dũ – Trao cơ hội sống cho những mầm sống từ trong bụng mẹ.

     

    ThS. BS. Lê Võ Minh Hương

    Connect with Tu Du Hospital