Date 18/11/2026

     

    Song thai cùng chia sẻ một bánh nhau nhưng hai thai nhi có thể không nhận được lượng máu cân bằng. Hội chứng truyền máu song thai là một biến chứng nghiêm trọng có thể đe dọa tính mạng cả hai bé nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời. Với sự phát triển của y học bào thai, một số trường hợp có thể được điều trị ngay trong bụng mẹ bằng kỹ thuật nội soi buồng ối can thiệp.

    Hội chứng truyền máu song thai là gì?

    Hội chứng truyền máu song thai (Twin-to-Twin Transfusion Syndrome – TTTS) là biến chứng xảy ra ở những trường hợp song thai cùng bánh nhau, thường là song thai một bánh nhau, hai buồng ối.

    Trong bánh nhau chung, hệ thống mạch máu của hai thai nhi có thể có những kết nối với nhau. Khi dòng máu qua các mạch máu thông nối này mất cân bằng, máu sẽ truyền không cân đối từ thai nhi này sang thai nhi còn lại.

    Thai cho máu có thể bị giảm thể tích tuần hoàn, thiếu máu tương đối, giảm lượng nước tiểu và dẫn đến thiểu ối. Trong khi đó, thai nhận máu có nguy cơ quá tải tuần hoàn, tăng lượng nước tiểu và đa ối. Tình trạng này có thể tiến triển gây suy tim, phù thai, sinh non hoặc tử vong một hoặc cả hai thai nhi.

    Điều đáng lưu ý là hội chứng truyền máu song thai không đơn thuần là tình trạng một bé lớn và một bé nhỏ. Đây là một rối loạn tuần hoàn giữa hai thai nhi, có thể diễn tiến nhanh và cần được đánh giá chuyên sâu.

    Làm sao phát hiện hội chứng truyền máu song thai?

    Siêu âm đóng vai trò quan trọng trong phát hiện và theo dõi hội chứng truyền máu song thai.

    Bác sĩ sẽ đánh giá lượng nước ối ở từng buồng ối, tình trạng bàng quang của hai thai nhi, sự phát triển của từng bé và các chỉ số Doppler để khảo sát tuần hoàn thai nhi. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể đánh giá thêm chức năng tim và những dấu hiệu cho thấy tình trạng bệnh đang tiến triển.

    Đối với thai kỳ song thai một bánh nhau, việc xác định loại bánh nhau từ sớm và theo dõi siêu âm định kỳ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Theo khuyến cáo của Hiệp hội Y học Bà mẹ - Thai nhi Hoa Kỳ (SMFM), thai kỳ song thai một bánh nhau, hai buồng ối nên được siêu âm theo dõi hội chứng truyền máu song thai từ tuần thứ 16 và ít nhất mỗi hai tuần một lần, hoặc thường xuyên hơn nếu có dấu hiệu nghi ngờ.

    Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm giúp bác sĩ có thêm thời gian đánh giá, phân giai đoạn và lựa chọn phương án xử trí phù hợp.

    Can thiệp bào thai: Điều trị nguyên nhân ngay trong bụng mẹ

    Không phải tất cả trường hợp hội chứng truyền máu song thai đều cần phẫu thuật. Hướng xử trí phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, tuổi thai, tình trạng của hai thai nhi và sức khỏe của người mẹ.

    Với những trường hợp đủ điều kiện can thiệp, phương pháp điều trị quan trọng là nội soi buồng ối và quang đông laser các mạch máu thông nối bất thường trên bề mặt bánh nhau.

    Trong quá trình thực hiện, bác sĩ đưa một ống nội soi rất nhỏ vào buồng ối dưới hướng dẫn của siêu âm. Thông qua hình ảnh quan sát trực tiếp dưới camera nội soi, bác sĩ xác định các mạch máu thông nối giữa hai hệ tuần hoàn thai nhi trên bề mặt bánh nhau, sau đó sử dụng năng lượng laser để làm tắc các mạch máu này.

    Mục tiêu của kỹ thuật là loại bỏ những đường thông nối gây mất cân bằng tuần hoàn, giúp hai thai nhi có hệ tuần hoàn độc lập hơn. Đây là phương pháp điều trị tác động vào nguyên nhân của hội chứng, thay vì chỉ xử lý hậu quả như tình trạng đa ối.

    Theo khuyến cáo SMFM, phẫu thuật laser nội soi buồng ối là phương pháp điều trị tiêu chuẩn đối với hội chứng truyền máu song thai giai đoạn II đến IV xuất hiện trong khoảng 16–26 tuần thai. Với các trường hợp giai đoạn I hoặc xuất hiện ở tuổi thai sớm, muộn hơn khoảng thời gian này, bác sĩ cần đánh giá và cá thể hóa phương án điều trị.

    Can thiệp bào thai tại Bệnh viện Từ Dũ

    Bệnh viện Từ Dũ là một trong những đơn vị tiên phong tại Việt Nam trong phát triển lĩnh vực y học bào thai và triển khai các kỹ thuật can thiệp điều trị cho thai nhi ngay trong bụng mẹ.

    Trong điều trị các biến chứng của song thai chung bánh nhau, bệnh viện đã phát triển các kỹ thuật nội soi buồng ối nhằm xử trí những tình trạng nguy hiểm, trong đó có hội chứng truyền máu song thai. Việc lựa chọn phương pháp không chỉ phụ thuộc vào chẩn đoán TTTS mà còn phải căn cứ vào tình trạng cụ thể của từng thai nhi và khả năng bảo tồn cả hai bé.

    Ngày 12/10/2026, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) đã ban hành các quyết định cho phép Bệnh viện Từ Dũ áp dụng chính thức 5 kỹ thuật can thiệp bào thai, trong đó có nội soi buồng ối đốt dây rốn bằng lưỡng cực. Đây là dấu mốc quan trọng trong quá trình phát triển và chuẩn hóa các kỹ thuật can thiệp bào thai tại bệnh viện.

    Cần phân biệt kỹ thuật đốt dây rốn bằng lưỡng cực với kỹ thuật quang đông laser các mạch máu thông nối trên bánh nhau. Đây là những kỹ thuật khác nhau, có mục tiêu và chỉ định riêng. Trong một số tình huống đặc biệt, khi không thể bảo tồn an toàn cả hai thai, bác sĩ có thể cân nhắc phương pháp can thiệp chọn lọc nhằm bảo vệ thai còn lại.

    Mỗi quyết định can thiệp đều được cân nhắc kỹ lưỡng trên cơ sở hội chẩn chuyên môn, đánh giá lợi ích và nguy cơ đối với cả mẹ và thai nhi.

    Sau can thiệp, thai kỳ có cần tiếp tục theo dõi không?

    Can thiệp thành công không đồng nghĩa với việc thai kỳ đã hoàn toàn hết nguy cơ.

    Sau phẫu thuật, thai phụ vẫn cần được siêu âm và theo dõi định kỳ để đánh giá lượng nước ối, tình trạng tuần hoàn, sự phát triển và sức khỏe của từng thai nhi. Bác sĩ cũng cần theo dõi những biến chứng có thể xuất hiện sau can thiệp như hội chứng truyền máu song thai tồn tại hoặc tái phát, chuỗi thiếu máu – đa hồng cầu song thai, thai chậm tăng trưởng, rỉ ối và nguy cơ sinh non.

    Lịch tái khám, theo dõi và thời điểm chấm dứt thai kỳ sẽ được cá thể hóa tùy theo diễn tiến của từng trường hợp.

    Hội chứng truyền máu song thai là một trong những biến chứng phức tạp của thai kỳ song thai một bánh nhau. Tuy nhiên, với sự tiến bộ của y học bào thai, nhiều trường hợp đã có thêm cơ hội được điều trị ngay trong thai kỳ. Đối với các gia đình đang mang thai đôi, đặc biệt là song thai một bánh nhau, việc khám thai đúng lịch và thực hiện siêu âm theo dõi chuyên sâu là rất cần thiết. Khi được chẩn đoán có bất thường, thai phụ nên được tư vấn và đánh giá tại cơ sở có chuyên môn về y học bào thai để không bỏ lỡ thời điểm điều trị phù hợp.

    Trong hành trình 10 năm phát triển can thiệp bào thai tại Bệnh viện Từ Dũ, mỗi kỹ thuật được triển khai là kết quả của quá trình tích lũy chuyên môn, đầu tư công nghệ và phối hợp đa chuyên ngành. Mục tiêu sau cùng vẫn là bảo vệ sức khỏe người mẹ, trao thêm cơ hội sống và phát triển cho những em bé ngay từ trong bụng mẹ.

    BỆNH VIỆN TỪ DŨ – 10 NĂM HÀNH TRÌNH CAN THIỆP BÀO THAI
    Trao cơ hội sống cho những mầm sống từ trong bụng mẹ.

    ThS. BS. Lê Võ Minh Hương

    Connect with Tu Du Hospital